Lokaty bez podatku Belki mogą wkrótce stać się dostępne dzięki nowym zasadom Osobistych Kont Inwestycyjnych (OKI). Sprawdzam, jakie limity przewidziano i kto będzie mógł skorzystać z tej możliwości. Wyjaśniam też, na jakich zasadach mają działać OKI i co zmiany mogą oznaczać dla oszczędzających.
Osobiste Konto Inwestycyjne (OKI) ma umożliwić pełnoletnim osobom inwestowanie bez 19-procentowego podatku Belki w granicach ustawowych limitów. Zwolnienie obejmie średnio do 100 tys. zł kwalifikujących się aktywów łącznie na wszystkich kontach OKI danej osoby. Można otworzyć kilka rachunków w różnych instytucjach, ale nie da się zwiększyć ani podzielić między nie wspólnego limitu. Konto jest dobrowolne i nie wymaga czekania do określonego wieku — środki można wpłacać oraz wypłacać w dowolnym momencie.
W ramach limitu 100 tys. zł obowiązuje podlimit 25 tys. zł na określone aktywa oszczędnościowe w złotych, takie jak lokaty bankowe, obligacje oszczędnościowe Skarbu Państwa i środki na rachunku bankowym. Pozostałe 75 tys. zł zwolnienia można przeznaczyć na kwalifikujące się aktywa inwestycyjne, w tym akcje, wybrane fundusze i obligacje denominowane w złotych. Przykładowo, 25 tys. zł na lokacie i 75 tys. zł w kwalifikujących się akcjach daje łącznie 100 tys. zł zwolnionych z podatku od wartości aktywów.
Strata nie chroni przed podatkiem: w 2027 r. stawka wyniesie 0,85%
Po przekroczeniu podlimitu 25 tys. zł nadwyżka aktywów oszczędnościowych nie korzysta ze zwolnienia. Jeśli więc ktoś ma 60 tys. zł w kwalifikujących się akcjach i 40 tys. zł na lokatach, zwolnienie obejmie 60 tys. zł w akcjach oraz 25 tys. zł na lokatach, a podatek — pozostałe 15 tys. Jak już tu jesteś, sprawdź, kto zyska na podatku zdrowotnym Lewicy. zł. Od aktywów przekraczających limity zamiast podatku Belki będzie pobierany podatek od ich wartości: w 2027 r. stawka ma wynieść 0,85%, a w kolejnych latach będzie ustalana według ustawowego wzoru. Podatek może być należny także wtedy, gdy inwestycja nie przyniesie zysku lub zakończy się stratą.
Zwolnienie obejmuje wyłącznie aktywa spełniające określone warunki, a podatek Belki nadal dotyczy zysków poza OKI, na przykład na zwykłym rachunku maklerskim. Ponadto gotówka w walutach obcych i niektóre zagraniczne akcje mogą nie kwalifikować się do zwolnienia. Dlatego przed wyborem rachunku warto sprawdzić limity, dostępne instrumenty oraz opłaty instytucji — wszystkie te czynniki wpływają na opłacalność inwestowania.
| Temat | Limit / zasada | Szczegóły |
|---|---|---|
| Zwolnienie z podatku | do 100 000 zł | kwalifikowane aktywa inwestycyjne |
| Podlimit oszczędnościowy | do 25 000 zł | m.in. lokaty złotowe, obligacje oszczędnościowe |
| Nadwyżka ponad limity | 0,85% rocznie w 2027 r. | podatek od wartości aktywów, nie od zysku |
| Aktywa inwestycyjne | limit 100 000 zł | m.in. akcje, kwalifikowane fundusze, obligacje złotowe |
| Aktywa oszczędnościowe | limit 25 000 zł | m.in. lokaty złotowe, obligacje oszczędnościowe Skarbu Państwa |
| Dostęp do OKI | od 1 stycznia 2027 r. | dobrowolne; dla pełnoletnich osób fizycznych |
| Liczba kont | dowolna | limity liczone łącznie dla jednej osoby |
Podatek od wartości aktywów: ile zapłacisz powyżej limitów OKI?
W Osobistym Koncie Inwestycyjnym (OKI) zamiast 19-procentowego podatku Belki od zysków kapitałowych obowiązuje podatek od wartości aktywów. Można go uniknąć, jeśli średnia wartość kwalifikujących się aktywów nie przekracza 100 tys. zł. Osobny limit wynosi 25 tys. zł i obejmuje wybrane oszczędności w złotych, m.in. lokaty, obligacje oszczędnościowe Skarbu Państwa i środki na rachunku bankowym. Akcje, fundusze i część obligacji mogą korzystać z głównego limitu.
Najważniejsze zasady dotyczące limitów i naliczania podatku są następujące:
- Główny limit dla kwalifikujących się aktywów wynosi 100 tys. zł.
- Osobny limit dla wybranych oszczędności w złotych wynosi 25 tys. zł.
- Po przekroczeniu limitu podatek obejmuje nadwyżkę, a nie zysk.
- Podstawą obliczeń jest średnia wartość aktywów.
Po przekroczeniu odpowiedniego limitu podatek obejmuje nadwyżkę, a nie zysk. W 2027 r. stawka ma wynieść 0,85% rocznie; później będzie zależeć od stopy referencyjnej NBP, ale nie przekroczy 1%. Na przykład przy 30 tys. zł na lokacie złotowej danina obejmie 5 tys. zł ponad limit, czyli przy stawce 0,85% wyniesie 42,50 zł rocznie. Ponieważ liczy się średnia wartość aktywów, znaczenie mają także ich wycena i czas utrzymywania na koncie.
Strata nie ochroni portfela przed podatkiem
Portfel złożony z 75 tys. zł w kwalifikujących się akcjach i 25 tys. zł w obligacjach oszczędnościowych mieści się w limitach, więc podatek nie wystąpi. Jeśli jednak ulokujesz 60 tys. zł w akcjach i 40 tys. zł na złotowych lokatach, oszczędnościowy limit przekroczy 15 tys. zł — tę nadwyżkę może objąć danina. Zwolnienie zależy m.in. od waluty, rodzaju papieru i składu funduszu; co najmniej 70% jego portfela powinny stanowić aktywa kwalifikowane.
Podatek może być należny nawet wtedy, gdy inwestycja przyniesie stratę, ponieważ podstawę stanowi wartość kapitału, a nie zysk. OKI jest dobrowolne, a limity liczy się łącznie dla wszystkich kont jednej osoby, choć można je prowadzić w różnych instytucjach finansowych. Przed wyborem warto więc sprawdzić rodzaje aktywów i oszacować daninę — przy dużym portfelu nawet stawka poniżej 1% może mieć znaczenie.
Warto pamiętać, że na OKI liczy się nie tylko wysokość kapitału, lecz także jego skład: lokata w złotych podlega osobnemu limitowi 25 tys. zł, nawet jeśli cały portfel mieści się w głównym limicie 100 tys. zł.
Lokaty, obligacje czy akcje — które aktywa skorzystają ze zwolnienia?
Lokaty, obligacje i akcje mogą korzystać z nowych Osobistych Kont Inwestycyjnych (OKI), ale zakres zwolnienia zależy od rodzaju aktywów. Kwalifikujące się inwestycje o wartości do 100 tys. zł mogą być zwolnione z podatku od aktywów, przy czym najwyżej 25 tys. zł tej kwoty może przypadać na oszczędności. Udział w OKI jest dobrowolny, a poza kontem nadal obowiązuje 19-procentowy podatek Belki od zysków kapitałowych.
Limit 25 tys. zł obejmuje lokaty złotowe, obligacje oszczędnościowe Skarbu Państwa i środki na powiązanym rachunku pieniężnym. Z kolei zwykłe obligacje w złotych, kwalifikujące się akcje, fundusze i inne wskazane instrumenty rynku kapitałowego mogą korzystać z limitu 100 tys. Jak już dotykamy tego tematu, sprawdź, ile możesz zyskać na kwocie wolnej 60 tys. zł. zł. Lokaty strukturyzowane nie należą do preferencyjnej kategorii, a zwolnienie nie obejmuje też aktywów walutowych, takich jak gotówka w obcej walucie czy akcje spółek z kapitałem wyrażonym w innej walucie.
Większa część portfela może uniknąć podatku, ale obowiązują limity
Najwyższy limit dotyczy inwestycji w złotych: akcji spółek spełniających warunki ustawowe, obligacji niestrukturyzowanych oraz jednostek funduszy, które lokują co najmniej 70 proc. aktywów w kwalifikujące się instrumenty. Limity sumują się dla wszystkich kont danej osoby, nawet gdy prowadzi je kilka instytucji. Nadwyżka i aktywa niekwalifikujące się do zwolnienia mogą podlegać podatkowi od wartości portfela. W 2027 r. stawka ma wynieść 0,85 proc. rocznie — także wtedy, gdy inwestycja nie przyniesie zysku. Zwolnienie z podatku od aktywów nie oznacza więc braku wszelkich opłat.
OKI ma być dostępne dla osób pełnoletnich, które będą mogły wpłacać i wypłacać środki bez czekania na wiek emerytalny. Nie zastąpi jednak wszystkich rachunków ani nie zlikwiduje powszechnie podatku Belki. Przed wyborem konta warto sprawdzić, czy konkretna lokata, obligacja lub fundusz spełnia warunki, porównać opłaty instytucji i ocenić, jak podział portfela wpłynie na limity. Jeżeli ciekawi cię ten temat to sprawdź, kto może skorzystać z kredytu 0 procent.
Wskazówka: Przed przeniesieniem lokaty do OKI sprawdź, czy jest złotowa i niestrukturyzowana — nawet produkt reklamowany jako „lokata” może nie kwalifikować się do limitu 25 tys. zł.
Kiedy ruszą OKI i kto będzie mógł otworzyć konto?
OKI mają ruszyć 1 stycznia 2027 r. Konto będzie dobrowolne, a zwolnienie podatkowe obejmie aktywa do określonych limitów. Oto najważniejsze zasady:
- Kiedy ruszą OKI? Konta mają być dostępne od 1 stycznia 2027 r. Sejm uchwalił ustawę 3 lipca 2026 r., a prezydent podpisał ją 13 sierpnia 2026 r.
- Kto będzie mógł otworzyć konto? OKI będą dobrowolne i dostępne dla pełnoletnich osób fizycznych. Konto będzie można założyć w uprawnionej instytucji finansowej, np. banku krajowym, domu maklerskim lub funduszu inwestycyjnym. Jedna osoba będzie mogła prowadzić kilka kont, także w różnych instytucjach, jednak limity podatkowe będą sumowane.
- Jak będzie działać konto? OKI posłuży do oszczędzania i inwestowania, a środki będzie można wpłacać i wypłacać bez ograniczeń wiekowych. W przeciwieństwie do IKE i IKZE nie będzie to produkt emerytalny.
- Jakie aktywa obejmą preferencje? Do kwalifikujących się aktywów mogą należeć m.in. złotowe akcje spółek giełdowych, określone obligacje, jednostki funduszy spełniających wymogi inwestycyjne, ETF-y, lokaty złotowe i obligacje oszczędnościowe Skarbu Państwa. Zasady będą zależeć od rodzaju aktywa: gotówka w walutach obcych i część instrumentów denominowanych w tych walutach nie skorzystają ze zwolnienia.
- Jakie będą limity zwolnienia? Zwolnienie z podatku od wartości aktywów obejmie średnią wartość kwalifikujących się aktywów do 100 tys. zł. W ramach tej kwoty obowiązuje podlimit 25 tys. zł na wybrane aktywa oszczędnościowe, np. złotowe lokaty bankowe i obligacje oszczędnościowe. Pozostałą część limitu można wykorzystać m.in. na kwalifikujące się inwestycje.
- Co z podatkiem? Zyski z aktywów na OKI mają być zwolnione z 19-procentowego podatku Belki. Zamiast niego od wartości aktywów przekraczającej właściwy limit będzie naliczany podatek roczny. W 2027 r. stawka ma wynieść 0,85%, a w kolejnych latach będzie wyliczana według mechanizmu określonego w ustawie. Podatek może być należny również wtedy, gdy inwestycja nie przyniesie zysku albo zakończy się stratą.
- Czy podatek Belki zniknie? Nie. Podatek nadal będzie obejmował zyski osiągane poza OKI, np. na zwykłych lokatach i rachunkach maklerskich. OKI stanowi dobrowolną alternatywę, a nie powszechne zniesienie podatku.
- Co warto zrobić przed startem? Konta nie są jeszcze dostępne, więc nie trzeba składać wniosku. Przed podjęciem decyzji porównaj oferty instytucji, dostępne instrumenty, opłaty i prowizje. Następnie sprawdź, czy korzyści ze zwolnienia przewyższą podatek od aktywów ponad limity.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Kiedy mają być dostępne Osobiste Konta Inwestycyjne (OKI) i kto będzie mógł je otworzyć?OKI mają ruszyć 1 stycznia 2027 r. Będą dobrowolne i dostępne dla pełnoletnich osób fizycznych. Można będzie prowadzić kilka kont w różnych instytucjach, ale limity będą sumowane łącznie dla jednej osoby.
Jaki jest główny limit zwolnienia podatkowego w OKI?Zwolnienie obejmie średnią wartość kwalifikujących się aktywów do 100 tys. zł. Można przeznaczyć tę kwotę m.in. na kwalifikujące się akcje, fundusze i obligacje.
Jaki podlimit dotyczy lokat i innych aktywów oszczędnościowych?Wybrane aktywa oszczędnościowe w złotych, takie jak lokaty bankowe, obligacje oszczędnościowe Skarbu Państwa i środki na rachunku bankowym, obejmie osobny limit 25 tys. zł. Nadwyżka ponad ten podlimit nie korzysta ze zwolnienia.
Jaki podatek będzie naliczany od aktywów przekraczających limity?Od nadwyżki będzie pobierany podatek od wartości aktywów, a nie od osiągniętego zysku. W 2027 r. stawka ma wynieść 0,85% rocznie. Podatek może być należny także wtedy, gdy inwestycja przyniesie stratę.
Czy OKI całkowicie zlikwidują podatek Belki?Nie. Zwolnienie będzie dotyczyć kwalifikujących się aktywów w OKI i obowiązywać w granicach limitów. Podatek Belki nadal będzie obejmował zyski poza OKI, na przykład na zwykłym rachunku maklerskim.
