W 2026 roku wysokość składki zdrowotnej zależy przede wszystkim od formy opodatkowania oraz dochodu lub przychodu przedsiębiorcy. Dlatego nie ma jednej kwoty dla wszystkich. Przy skali podatkowej składka wynosi 9 proc. dochodu, a przy podatku liniowym — 4,9 proc. dochodu. W obu przypadkach obowiązuje jednak minimalna podstawa, więc warto sprawdzić zarówno stawkę, jak i zasady ustalania podstawy oraz ewentualne progi.
Ryczałtowcy obliczają składkę od przychodu, stosując jeden z trzech przedziałów zależnych od jego rocznej wysokości. Z kolei osoby na karcie podatkowej płacą składkę w wysokości 9 proc. minimalnego wynagrodzenia. Przed obliczeniem konkretnej kwoty sprawdziłbym aktualne podstawy obowiązujące w 2026 roku, ponieważ zmiana minimalnego lub przeciętnego wynagrodzenia wpływa na wysokość należności.
Niższy podatek nie zawsze oznacza niższą składkę
Składka zdrowotna jest obowiązkowa i co do zasady przedsiębiorca opłaca ją co miesiąc do ZUS. Przy skali podatkowej stawka 9 proc. może oznaczać wyższą wpłatę niż 4,9 proc. przy podatku liniowym, ale ostateczne porównanie zależy od dochodu i minimalnej składki. Natomiast przy ryczałcie znaczenie mają progi przychodu — ich przekroczenie może zmienić miesięczną kwotę.
W debacie publicznej pojawiały się propozycje wprowadzenia zryczałtowanej składki zdrowotnej, między innymi w projektach zmian podatkowych i dobrowolnego ZUS. Sam pomysł nie określa jednak wysokości należności, ponieważ decydują przepisy obowiązujące w danym roku. Dlatego każdą kwotę podaną bez wskazania formy opodatkowania i podstawy obliczenia traktowałbym jako orientacyjną, a dokładną składkę sprawdziłbym w rozliczeniu ZUS.
| Temat | Propozycja lub założenie | Kwoty i stawki | Znaczenie dla przedsiębiorców | Status i zastrzeżenia |
|---|---|---|---|---|
| Obietnica KO | KO zapowiadała zmianę zasad naliczania składki zdrowotnej dla przedsiębiorców w ramach „100 konkretów na pierwsze 100 dni”. | W przytoczonych materiałach nie podano konkretnej stawki ani kwoty proponowanej przez KO. | Zmiana miała ograniczyć obciążenia związane ze składką zdrowotną. | Sam materiał źródłowy nie wskazuje szczegółowego projektu ani terminu wejścia zmian w życie; nie przesądza też o ich obecnym statusie. |
| Projekt PiS | PiS zapowiedziało projekt wprowadzający zryczałtowaną składkę zdrowotną. | W przytoczonym artykule nie podano wysokości ryczałtu, progów dochodu ani daty rozpoczęcia stosowania. | Ryczałt mógłby zastąpić naliczanie składki według dotychczasowych zasad, ale skutki zależałyby od przyjętej kwoty i zakresu projektu. | Według materiału projekt został złożony w Sejmie; samo złożenie nie oznacza uchwalenia ani wejścia ustawy w życie. |
| Przedsiębiorcy | Wpływ zmian zależy od formy opodatkowania, wysokości dochodu lub przychodu oraz ostatecznego brzmienia przepisów. | W dostarczonych materiałach brak danych pozwalających wyliczyć miesięczną lub roczną składkę. | Nie da się rzetelnie wskazać, kto zyska, a kto zapłaci więcej, bez stawek, progów i zasad rozliczania. | Przed porównaniem obciążeń trzeba uwzględnić także minimalną składkę, podstawę jej wymiaru i ewentualne limity. |
| „100 konkretów” | Lista obietnic KO miała być realizowana w ciągu 100 dni od objęcia rządów. | 100 konkretów; 100 dni. | Zapowiedź dotycząca składki zdrowotnej była częścią szerszego programu wyborczego. | Przytoczony artykuł o obietnicach nie podaje osobnych wyliczeń dotyczących składki zdrowotnej. |
| Projekty PiS | PiS poinformowało o przygotowaniu i złożeniu w Sejmie projektów odnoszących się do wybranych obietnic KO. | 8 zagadnień wskazanych przez PiS; wśród nich zryczałtowana składka zdrowotna. | Propozycja składki była jednym z elementów pakietu, obok m.in. kwoty wolnej od podatku, dobrowolnego ZUS i kasowego VAT. | Przytoczona relacja nie zawiera numeru projektu, jego pełnej treści ani wyniku prac parlamentarnych. |
Obietnice KO dotyczące składki zdrowotnej pod znakiem zapytania
Obietnica KO dotycząca obniżenia składki zdrowotnej wciąż budzi emocje. Wśród zapowiadanych „100 konkretów” znalazły się m.in. uproszczenie zasad naliczania składki i zmniejszenie obciążeń przedsiębiorców. Minęło jednak 100 dni od objęcia rządów, a kluczowe zmiany nadal nie weszły w życie. Dlatego widzę sporą przestrzeń między kampanijną zapowiedzią a gotowym rozwiązaniem — i wciąż pytam o termin, zakres oraz koszt reformy.
Temat szybko stał się też elementem politycznej przepychanki. PiS zapowiedziało osiem projektów ustaw opartych na obietnicach KO, w tym propozycje zryczałtowanej składki zdrowotnej i dobrowolnego ZUS. W pakiecie znalazły się również kwota wolna od podatku w wysokości 60 tys. zł, kasowy VAT, babciowe, renta wdowia oraz wyższy fundusz alimentacyjny. To pokazuje, że składka nie stanowi odosobnionego problemu, lecz wpisuje się w szerszą dyskusję o kosztach prowadzenia firmy i domowych budżetach.
Wśród propozycji uwzględnionych w zapowiedzianym pakiecie znalazły się:
- zryczałtowana składka zdrowotna i dobrowolny ZUS,
- kwota wolna od podatku w wysokości 60 tys. zł oraz kasowy VAT,
- babciowe, renta wdowia i wyższy fundusz alimentacyjny.
Przedsiębiorcy czekają na jasne zasady i konkretne wyliczenia
Najważniejsze pytanie dotyczy praktycznych skutków reformy: kto zapłaci mniej, od jakiej podstawy i od kiedy. Sama deklaracja obniżenia obciążeń niewiele znaczy dla przedsiębiorcy, który co miesiąc planuje wydatki. Ponieważ nie znamy ostatecznych stawek ani szczegółowego harmonogramu, trudno dziś rzetelnie obliczyć, ile pieniędzy zostanie w kieszeni. Czekam więc przede wszystkim na projekt, który rozwieje te wątpliwości, zamiast dodawać kolejne hasło do politycznej listy obietnic.
Na razie składka zdrowotna pozostaje niewiadomą, a spór o nią toczy się równolegle z debatą o pozostałych zapowiedziach KO. Projekty PiS mogą przyspieszyć rozmowę w Sejmie, jednak ich złożenie nie gwarantuje ani przyjęcia zmian, ani zgodności z planami rządu. Dopóki nie poznamy konkretnych przepisów i wyliczeń, traktuję tę obietnicę ostrożnie — jako zapowiedź, którą trzeba jeszcze zweryfikować w szczegółach ustawy.
Warto pamiętać, że samo złożenie projektu ustawy nie zmienia wysokości składki — nowe zasady zaczną obowiązywać dopiero po uchwaleniu przepisów i wskazanej w nich dacie wejścia w życie.
PiS proponuje zryczałtowaną składkę zdrowotną
Kiedy usłyszałem o propozycji PiS dotyczącej ryczałtowej składki zdrowotnej, pomyślałem o przedsiębiorcach, którzy chcą z góry znać wysokość opłat. Partia przedstawiła ten projekt jako jedną z ośmiu inicjatyw ustawowych przygotowanych w odpowiedzi na wyborcze obietnice Koalicji Obywatelskiej. Wśród pozostałych znalazły się m.in. dobrowolny ZUS, kasowy VAT i kwota wolna od podatku wynosząca 60 tys. zł.
Podczas konferencji prasowej w Sejmie Mariusz Błaszczak zapowiedział, że PiS złożyło projekty i oczekuje, że posłowie szybko się nimi zajmą. Jak już zahaczyliśmy o ten temat, Dowiedz się, jak zostać posłem do Sejmu. Najważniejsze pozostają jednak szczegóły: sposób obliczania składki, grono osób objętych zmianami oraz ewentualna zależność opłaty od dochodu. Zapowiedzi nie określają ani stawki, ani harmonogramu, dlatego trudno ocenić, jak zmiany wpłynęłyby na płatników.
Niższy rachunek czy tylko prostsze rozliczenia? Stawka wciąż nieznana
PiS chce, by parlament rozpatrzył ryczałtową składkę jako część szerszego pakietu. Obejmuje on także propozycje dotyczące „babciowego”, funduszu alimentacyjnego i renty wdowiej, a osobny projekt zakłada zwiększenie ilości zieleni w miastach. Bez konkretnej kwoty składki i jasnych zasad nie sposób stwierdzić, czy ryczałt przyniósłby ulgę, czy tylko ułatwił planowanie wydatków.
Ważny jest również polityczny wymiar propozycji: PiS chce, by projekty stały się sprawdzianem dla rządu i większości sejmowej. Dopiero treść ustawy pokaże, jak zmieniłyby się miesięczne obciążenia oraz dostęp do publicznej ochrony zdrowia. Wtedy będzie można ocenić, kto zyska, a kto zapłaci więcej.
Ciekawostka: ryczałtowa składka może ułatwić przedsiębiorcom planowanie budżetu, ale sama przewidywalność opłaty nie oznacza, że będzie ona niższa — bez znanej stawki i zasad naliczania nie da się ocenić, kto faktycznie zyska.
Jak zmiany w składce zdrowotnej wpłyną na przedsiębiorców?
Zmiany w składce zdrowotnej mogą wpłynąć na wysokość obciążeń przedsiębiorców i sposób rozliczania daniny. Wśród zapowiadanych rozwiązań politycy wskazują wprowadzenie zryczałtowanej składki jako jeden z elementów zmian dotyczących przedsiębiorców.
- Zryczałtowana składka zdrowotna – politycy PiS wskazali projekt ustawy, który zmieniłby zasady naliczania składki. Nie podali jednak ani proponowanej wysokości daniny, ani szczegółowych reguł rozliczeń.
- Możliwa zmiana wysokości obciążeń – nowe zasady mogłyby zmienić kwotę składki płaconej przez przedsiębiorców. Bez szczegółów projektu nie można jednak ocenić, jak wpłynęłyby na koszty prowadzenia firmy.
- Projekt a obowiązujące przepisy – propozycja należy do projektów ustaw złożonych w Sejmie, ale samo jej złożenie nie zmienia obowiązującego prawa. Najpierw parlament musi przeprowadzić dalsze prace i uchwalić odpowiednie przepisy.
